Home Opis ras Mastif Hiszpański Mastif Hiszpański Historia
Ostatnia aktualizacja:
07-03-2014 14:58

Historia mastifa hiszpańskiego podobnie jak innych psów pilnujących stad w Hiszpanii i Portugalii sięga prawdopodobnie czasów, kiedy to duże psy pasterskie i obronne przywiezione zostały przez Fenicjan.

 


Prawdopodobnym jest również fakt, że mastif istniał w Hiszpanii już w czasach przedchrześcijańskich. Takie wrażenie odnieść można analizując pochodzenie nazwy rasy. Słowo mastin ma dwa źródła. Pierwsze wywodzi się z łacińskiego słowa masuentus oznaczającego w wolnym tłumaczeniu tyle, co oswojony, łagodny lub też udomowiony. Drugą możliwością jest, że słowo mastin powstało również od łacińskiego słowa mastibe oznaczającego pasterza stad. Fakt ten, świadczyć może o bardzo starym pochodzeniu mastifa hiszpańskiego.

Pierwsze wzmianki dotyczące mastifa iberyjskiego pojawiają się już u Wergiliusza pomiędzy 70 a 19 rokiem p.n.e. Dawał on wskazówki na temat odżywiania mastifa iberyjskiego, tak, aby stał się on najlepszym stróżem i obrońcą stad. Kolejnego mastifa iberyjskiego znaleźć można w dziełach Piliniusza około 23-79 roku n.e. Collumella (I wiek n.e.) donosi o mastifie zwanym inaczej psem do bydła: nadające się do bydła mastify są przeważnie kolory białego, ponieważ tak lepiej odróżniają się od wilków, z którymi walczyć muszą w ciemnościach świtu.

 

Pierwszy dokładny opis wyglądu mastifa hiszpańskiego znajdujemy u Alonsa de Herrera w wydanym w Madrycie w roku 1740 dziele Agricultura Genaral. Wskazuje on na to, że prawidłowo zbudowany mastif powinien mieć dużą głowę, kufę szeroką i dużą, fafle zwisające poniżej pyska, uszy bardzo duże i obwisłe, jak również oczy duże, błyszczące i żywe. Klatka piersiowa powinna charakteryzować się szerokością, szyja powinna być gruba i krótka, tułów krótki i kwadratowy, łapy silne i owłosione z wyraźnie rozczapierzonymi palcami. Szczek mastifa hiszpańskiego powinien być bardzo głośny i niezwykle przerażający. Już w roku 1864 znajdujemy w hiszpańskim czasopiśmie łowieckim opis wyglądu i zachowania mastifa, który świadczy o tym, że oprócz stróżowania i obrony stad używany były również do polowań na grubą zwierzynę, gdyż jak wspomina autor mastify wykazują dużą siłę i chętnie walczą z wilkami, a nawet je zabijają nadają się lepiej do polowań niż alano.


Mastif hiszpański zawsze był psem wielofunkcyjnym, pilnował stad przed złodziejami i wilkami, polował wraz z myśliwymi jako pies nagonkowy i gończy jak również ze względu na swoją wielkość i siłę był w stanie służyć jako pies wojenny, pociągowy i obrończy Hodowla mastifa hiszpańskiego tak jak wielu innych psów pasterskich i bojowych odbywała się jedynie z uwzględnieniem cech psychicznych i użytkowych zwierząt. Zazwyczaj pomijany był kolor, wielkość jak również nie starano się pozbyć takich wad jak na przykład przodozgryz i wnętrostwo. Nie dziwi więc fakt, że mastif hiszpański nie był psem jednorodnym w typie. Nawet w roku 1913 Markiz de Monstera wyróżnia trzy typy mastifów hiszpańskich, dzieląc je na mastifa hiszpańskiego, mastifa z Nawarry i mastifa z Leonu. Natomiast mastify z Nawarry podzielił jeszcze na mastify z Aragonii i mastify z Katalonii. Psy te różniły się między sobą długością włosa. Maścią i wielkością wahającą się w granicach od 50 do 75 centymetrów.


Pierwsze próby planowej hodowli zbiegły się z powstaniem w roku 1911 Królewskiego Towarzystwa Wspierania Psich Ras w Hiszpanii, które otworzyło pierwsze księgi hodowlanej, do której miały być wpisywane wszystkie psy czystej rasy. Nie wydano jednak żadnych przepisów hodowlanych i nie zezwolono klubom hodowców ras na stworzenie własnych reguł hodowli. Przyczyniło się to do całkowitego wymarcia 11 hiszpańskich ras psów z pierwotnie istniejących 19 w przeciągu 70 lat. Mastify hiszpańskie też przeżyły kryzys, gdyż postęp techniczny, który ukrócił wędrówki stad zmienił system przepędzania owiec na znacznie wygodniejszy i szybszy - przewożenie ich koleją. Ludność powoli przebranżawiała się zasilając nowe sektory gospodarki. Jednym słowem duże psy pasterskie i obronne straciły podstawowe zadania dla których były hodowane. Dopiero w 1946 roku stworzono pierwszy wzorzec mastifa hiszpańskiego. Po ustąpieniu zarządu Królewskiego Towarzystwa w 1979 sytuacja się trochę zmieniła. Nowe kierownictwo zainteresowane zachowaniem ocalałych ras hiszpańskich ustaliło nowy wzorzec dla mastifa i od roku 1981 organizuje kursy dla sędziów. Został założony Asociacion Espanola del Perro Mastin Espanola, a hodowcy wyruszyli na poszukiwanie typowych mastifów w rejonach Estremadura i Leon.


Dzisiejsza sytuacja mastifa hiszpańskiego jest dość zadowalająca jeżeli chodzi o ilość przedstawicieli tej rasy. Jednak często zdarza się, że różnice w typie są naprawdę duże. Wynika to z wcześniejszego zaniedbania rasy i późnego stworzenia planowej hodowli.
Mastif hiszpański jest silnym pierwotnym psem, który oddany jest swojemu właścicielowi bezgranicznie. W hodowli dąży się do zmniejszenia agresywności tych psów, gdyż warto jest wspomnieć, że właśnie ta cecha była wyjątkowo pożądana przez pasterzy. Współczesny mastif jest zazwyczaj psem łagodnym i szlachetny. W chwilach zagrożenia staje się wyjątkowo stanowczym zwłaszcza, gdy pilnuje i chroni stada lub majątku.
Mastif jest psem bardzo inteligentnym i samodzielnym, potrzebującym dużej ilości ruchu. Jego zachowanie znamionuje pewność siebie, jednak znając swoją ogromną siłę nie nadużywa jej bezpodstawnie. Jest świetnym psem ze swej natury stróżującym i obronnym, te zadania często przychodzą mu bez nauki. Wykonuje je naturalnie. Potrzebuje stanowczego lecz zrównoważonego opiekuna, który będzie potrafił uszanować te duże i odważne psy.

Źródło: Hans Raber, Encyklopedia Psów Rasowych, tom I, Oficyna Wydawnicza MULTICO, Warszawa 1999